İstanbul’un içme suyunun büyük bölümü baraj göllerinden gelir ve bu göllerin çevresindeki havzalar özel kurallarla korunur. Parseliniz bir içme suyu havzasının içindeyse havuz yapmadan önce hangi koruma alanında kaldığını öğrenmeniz gerekir. Göl kıyısına en yakın kuşakta yapılaşma tamamen yasaktır; uzaklaştıkça kurallar gevşer ama atık su, hafriyat ve yapılaşma yoğunluğu yine sınırlanır. Bu yazı genel bilgi verir; parselinize özgü durum için imar durumu belgesi ve İSKİ’nin görüşü esastır.
İstanbul’da bu durumla en çok Beykoz’da Elmalı ve Ömerli havzaları çevresinde, Şile’de Darlık havzasında ve Büyükçekmece Gölü çevresinde karşılaşıyoruz.
60 Saniyede Havzada Havuz
- Önce öğrenin: Parselin hangi koruma alanında kaldığı imar durumu belgesinde ve İSKİ kayıtlarında yazar.
- Mutlak koruma alanı: Su seviyesinden itibaren yatayda 300 metre; yapılaşma yasaktır.
- Kısa ve orta mesafe: 300–1.000 m ve 1.000–2.000 m; yapılaşma sınırlı, döküm sahası oluşturulamaz.
- Uzun mesafe: 2.000 m’den havza sınırına kadar; plan ve yönetmelikteki yoğunluklarla yapılaşma mümkün.
- Su: Havuzun ters yıkama ve boşaltma suyu atık su sistemine verilmeli, doğaya bırakılmamalıdır.
Koruma Alanları
İSKİ İçme Suyu Havzaları Yönetmeliği, baraj gölü çevresini su seviyesinden olan uzaklığa göre kuşaklara ayırır. Kuşaklar göl kıyısından uzaklaştıkça kurallar gevşer.
| Koruma alanı | Uzaklık | Yapılaşma |
|---|---|---|
| Mutlak koruma alanı | Su seviyesinden 0–300 m | İdarenin arıtma tesisleri dışında yapılaşma yasak |
| Kısa mesafeli koruma alanı | 300–1.000 m | Çok sınırlı; döküm sahası oluşturulamaz |
| Orta mesafeli koruma alanı | 1.000–2.000 m | Yönetmelikteki yoğunluklarla sınırlı; döküm sahası oluşturulamaz |
| Uzun mesafeli koruma alanı | 2.000 m’den havza sınırına | İmar planı ve yönetmelik yoğunluklarına göre |
Tablo yönetmeliğin genel çerçevesini özetler; yönetmelik zaman içinde değiştirilebildiği ve parsel bazında imar planı belirleyici olduğu için güncel metin İSKİ’den ve ilgili belediyeden teyit edilmelidir.
Havuz Yapımında Neye Dikkat Edilir?
- Yapılaşma hakkı: Havuz, parselin imar durumuna ve havza kurallarına uygun bir yapı ruhsatı kapsamında yapılır.
- Ters yıkama ve boşaltma suyu: Klorlu ve kimyasallı su toprağa, dereye ya da yağmur suyu hattına bırakılmaz; atık su bağlantısına ya da onaylı bir sisteme verilir.
- Hafriyat: Kazıdan çıkan toprak havza içinde döküm sahası oluşturmadan, ruhsatlı alanlara taşınır.
- Kimyasal depolama: Klor ve pH düzenleyiciler sızdırmaz, kapalı bir alanda saklanır.
- Kazı sırasında su: Kazıdan çekilen çamurlu su doğrudan dereye basılmaz.
Başvuru Adımları
- İmar durumu belgesi: Parselin plan kararını ve hangi havza koruma alanında kaldığını öğrenin.
- İSKİ görüşü: Havza içindeki parsellerde atık su ve yapılaşma konusunda İSKİ’nin görüşü alınır.
- Proje: Mimari, statik ve tesisat projesi bu koşullara göre çizilir; atık su bağlantısı projede gösterilir.
- Ruhsat: Dosya ilçe belediyesine verilir.
Ruhsat dosyasında hangi paftaların yer aldığını havuz mimari projesi yazımızda anlattık.
Sık Sorulan Sorular
İçme suyu havzasındaki parsele havuz yapılır mı?
Parselin bulunduğu koruma alanına bağlıdır. Mutlak koruma alanında yapılaşma yasaktır; diğer alanlarda imar planı ve yönetmeliğin izin verdiği ölçüde yapılabilir.
Mutlak koruma alanı kaç metredir?
İSKİ yönetmeliğine göre göl su seviyesinden itibaren yatayda 300 metre genişliğindeki kara alanıdır.
Parselimin havzada olup olmadığını nasıl öğrenirim?
İlçe belediyesinden alınan imar durumu belgesinden ve İSKİ’den. Bazı havza haritaları İSKİ’nin internet sitesinde de yayımlanır.
Havuz suyunu bahçeye boşaltabilir miyim?
Havza içinde boşaltmamalısınız. Klorlu ve kimyasallı su atık su sistemine ya da onaylı bir sisteme verilmelidir.
Havzadaki villaya prefabrik havuz konulabilir mi?
Kalıcı bir havuz, gövde tipi ne olursa olsun aynı imar ve havza kurallarına tabidir. Önce parselin koruma alanı ve yapılaşma hakkı netleşmelidir.
Bu kurallar hangi ilçeleri kapsar?
Baraj göllerinin su topladığı alanları kapsar; İstanbul’da bunlar ağırlıkla şehrin kuzeyindeki ve iki yakanın dış ilçelerindeki geniş alanlardır. Havza sınırı ilçe sınırını izlemediği için aynı ilçede havza içinde ve dışında kalan parseller bulunur; kesin durum parsel bazında öğrenilmelidir.
Parselinizin havza durumunu ve havuz için izlenecek yolu keşifte birlikte netleştirelim. İstanbul’daki diğer izin konularını İstanbul havuz yapımı rehberimizin ruhsat bölümünde ele aldık.
Yazar
Teknik ekip notları, uygulama tecrübeleri ve sahadan içgörüler.
Avrasya Engineering Editör Ekibi
Mimari havuz, spa ve teknik uygulamalar alanında proje, uygulama ve bakım deneyimlerimizi anlaşılır ve uygulanabilir içeriklerle paylaşıyoruz.